İbrahimi dinlerin iblisi, Yunanların Hades’i varsa Türklerin de Erlik Han’ı var.

Mitoloji denildiğinde akla hep Yunan ya da İskandinav mitolojisi gelir, Türk mitolojisi bir kenara itilmiştir.Ülgen Han, Kayra Han, Andar demek sanırım yeterince havalı gelmiyor.Hades, Zeus, Vanir, Thor gibi isimler sanırım daha havalı.Neye göre ve kime göre havalı olduğunu başka bir yazımızda tartışabiliriz ama bu yazının konusu Türklerin Hades’i olan Erlik Han.

Türk mitolojisinde yer ve göğün oluşumunda Göklerin Tanırısı Ülgen, Erlik Han’ı görevlendirir. Altayların efsanesine göre dünyanın yaratılışında Erlik Han Tengri’nin buyruğunu hiçe saydığı için kendisi yeraltı alemi ile cezalandırılır.Ülgen iyiliği ve yeryüzünü temsil ederken Erlik ise tıpkı Yunan mitolojisindeki Hades gibi yeraltını yönetir. Çin felsefesindeki Yin Yang gibi düşünebiliriz Ülgen ile Erlik’i, birbirine zıt ama bir o kadar da aynı; bir bütünün iki parçası.

Kötü ruhların efendisi ve ölüler diyarının yöneticisi olan Erlik Han, ölüm ve kaostan beslenir. Yeraltında demirden bir sarayda, gümüş bir taht üzerinde oturup yeraltını yönettiği çeşitli efsanelerde söylenmektedir. Game Of Thrones’taki Demir Taht yoksa bizim Erlik Han’ın tahtı olabilir mi dersiniz? Evrenleri birbirine karıştırıp Erlik Han aslında Targaryen soyundan mıdır diye de çıkarım yapabiliriz ama konuyu çok dağıtmamam gerekiyor.

Hemen biz kendi mitolojimize dönelim.

Erlik Han ve Hades karşılaştırmasında ayırt edici bir noktamız var: Hades’in içinde iyilik olduğu düşünülse de Erlik Han dünyanın yaratılışından beri saf kötüdür. Barışa düşmandır, yaratılış amacının dünyayı karıştırmak olduğunu düşünür ve insanoğlunun iradesizliğini simgeler.

Erlik Han dünyanın başlangıcında yaratılan ilk iki tanrıdan biridir, Kayra Han ise Ülgen ve Erlik’ten önce de var olmaktadır. Erlik Han’ı modern şekilde yorumlarsak insanların içindeki kötülüğün temsilcisi olarak yeryüzüne indiğini düşünebiliriz. Onun gittiği her yere kötülük ve savaş götürdüğü söylenir. Şu sıralar Ortadoğu taraflarında Erlik Han’ın varlığını tartışabiliriz :)

Kötülük olmasaydı kim iyiliği bilecekti? Savaş olmasa kim barışı tadacaktı? Her mitolojide olduğu gibi Türk mitolojisi de zıtlıklar, iyiler ve kötüler üzerine kurulmuştur.Kötülüğün temsilcisi olarak da Erlik Han seçilmiştir.

Yazının sonuna geldiğimize göre artık Erlik Han ile tanışmış bulunmaktayız.

Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle.